Arsa/Bina Hesaplama Terimleri

Bir imarlı arsa almayı düşünüyosunuz ancak bu arsada belediyeden öğrendiğiniz bazı değerler var ve bunların ne anlama geldiğini bilmiyorsunuz. İşte cevabı.

İmarlı Arsa'da bilmeniz gerekenler

Belediyeden online olarak veya başvuru ile öğreneceğiniz arsa bilgilerinde genellikle TAKS, KAKS, EMSAL, HMAX şeklinde ibareler yer alır. Bu terimlerin ne anlama geldiğiniz size örnekle açıklayacağız.

Aşağıdaki arsa bilgilerine bakalım:

Arsanın Ada/Parsel numarası 2207/9 olarak geçiyor. Sırasıyla;

TAKS (Taban Alan Katsayısı)

0.10 – 0.15 – 0.40 – 0.50 – 0.60 – 0.80 arasında değişen bir sayıdır. Arsa alanını bu katsayı ile çarparsanız bina oturum alanını hesap edersiniz. Bazı yerlerde taban alanı ön yan ve arka bahçelerden belirli bir miktar çekmek sureti ile hesap edilir. Ön bahçeden 5m komşulardan 3m arkadan 3m çekerek kalan kısımda taban oturumu sağlanabilir. Bu tamamen planda yazan duruma göre değişir.

Taks (taban alanı kat sayısı), arsa üzerine yapılacak inşaatın taban oturum alanının arsaya oranıdır. Örneğin: 1.000 m2 bir arsanın imar durum belgesinde taks: 0,20 – 0,40 gösteriliyorsa bu şu demektir; siz taban alanını 0,20 ile 0,40 aralığında dilediğiniz oranları uygulamakta serbestsiniz, yani taban alanını büyütürseniz kat sayınız azalır, taban alanını küçültürseniz bu seferde kat sayınız artar.

  1. Taks’ın en düşük seviyesini uyguladığınızda, örneğin: 1.000 m2 x 0,20 = 200 m2. Taban oturumlu ve 6,5 katlı bir bina yapabilirsiniz demktir.Taks’ın en üst seviyesi olan 1.000 m2 x 0,40 = 400 m2. Taban oturumlu ve 3,5 katlı bir bina yapabilirsiniz demektir.
  2. Demek ki bir arsanın imar durum belgesinde böyle bir değer gördüğümüzde bu arsanın üzerine yapılacak bir binanın taban alanı 200 m2 den küçük yapılamayacağı gibi, 400 m2 den de büyük yapılamaz demektir. Ancak binanın taban alanını 200 m2 ile 400 m2 arası istediğiniz büyüklükte kurmakta serbestsiniz.
  3. Ancak unutulmamalıdır ki binanın taban alanını büyük tuttuğunuzda kat sayınız azalacaktır. Taban alanını küçültüğünüzde ise kat sayınız artacaktır. Tabii arsanızın konumu taban alanını belirlemenizde en önemli etken olacaktır. şöyleki eğer dükkan olma potansiyeli yüksek ise tabii o zaman taban alanını büyük tutmakta yarar vardır. Eğer dükkan olmaya pek elverişli bir konumda değil ise, o zaman bina taban alanını gereğinden fazla büyük tutmanın bir anlamı olmayacağı gibi ekonomik de olmayacaktır.
  4. Bu konuyu şu örnekle bitirelim. Arsamız: 1.000 m2 x 0,25 üzerinden yapmaya karar verdiğimizde 1.000 x 0,25 = 250 m2 yapacağımız binanın taban alanı 250 m2 olacaktır ve 125 m2 den çift daire üzerine 5 katlı 10 daireli bir bina yapabiliriz demektir.

KAKS ( Kat Alan Kat Sayısı ) (Emsal olarakda geçmektedir)

0.20 – 0.30 – 0.40 – 1.0 – 1.5 – 2.0 – 2.07 – 2.5 – 3.0 arasında değişen bir sayıdır. Arsa alanını bu katsayı ile çarparsanız bina toplam kapalı alanını hesap edersiniz. Bu katsayı KAKS = EMSAL olarak da bilinir. Kaks (kat alanı kat sayısı), bir arsanın üzerine yapılacak toplam inşaat alanı demektir. Örneğin: 1.000 m2 bir arsanın imar durum belgesinde kaks:1.25 gösteriliyorsa hesaplaması şöyle: 1000 m2 x 1.25 = 1250 m2. Yani bu arsanın üzerine yapacağımız binanın toplam alanı 1.250 m2 olacak demektir. Not: Çatı katı, asma kat, bodrum kat, kapalı otopark, yangın merdiveni ve asansör gibi binanın ihtiyacı olan bölümler kaks hesabı dışında kalır.

Taks ve Kaks oranları, Pafta’ya, Ada’ya hatta Parsellerin büyüklüğüne göre değişir. Yani yükselir ya da düşer. Hatta nitelikli yapı yapımını özendirmek için büyük parsellerin büyüklüğü oranında Kaks oranı yükseltilmektedir. Örneğin: Arsamız 1.000 m2 kaks :1.25 olsun, yanındaki arsayla birleşir ve 2.000 m2 bir arsa ortaya çıkarırsanız, kaks: 1.75 olabilir veya 4.000 m2 bir arsa oluşturabilirseniz, kaks: 2 olabilir. Bu ne demektir; 1.000 m2 arsanıza 1.250 m2 inşaat alanı verilirken, 4.000 m2 bir arsa oluşturduğunuzda 4.000 m2 x 2 = 8.000 m2 inşaat verilebilir demektir. Yani tek başınıza hareketle 1.000 m2 arsanıza 125 m2 den 10 daire yapabilirken, 4 arsayı birleşerek inşaat yaptığınızda sizin payınıza 2.000 m2 inşaat alanı düşer. Yani: 2.000 m2 :125 m2 = 16 daire düşecek demektir.

Hmax ( Maksimum Yükseklik )

6.50m – 9.50m – 12.50m – 15.50m …. 45.50m gibi sayılardır. Binanın maksimum yüksekliğini gösterir. 0.50m çatı payı olup, asıl rakam hep 3m katlarıdır. Zira kat başına 3m verilirse sırasıyla 2 kat – 3 kat – 4 kat – 5 kat….15 kat olarak anlaşılır. Bazı yerlerde Hmax = Serbest olur. Burada daEmsal = KAKS hesabına bakarsınız,TAKS oturumunu da göz önüne alırsınız, Kat alanlarınızı küçültürseniz bina yükselir, geniş tutarsanız alçak katlı kalır. Bu tamamen sizin tercihinize kalır. Ayrık veya Bitişik nizam, A veya B harfleri ile belirtilir. Planlardaki bu kısıtlar ise bir arsa üzerine ne kadar inşaat yapılabileceği işlidir. Bu dört kriter ile her türden arsanın üzerine yapılabilecek inşaat alanını hesap edebilirisiniz. İmar Durumu istendiğinde teknik eleman bunlara bakarak cevap vermektedir.

Buna göre yukarıda verilen imarlı arsa üzerinde 198 m2 oturum alanı olan en fazla 594 m2 bina alanı bulunan ve 2 katlı bir bina yapılabilmektedir.

Paylaş

Bunları Biliyor musunuz?